fbpx

Nguyên tắc MECE trong business case

Bạn đã từng nghe đến nguyên tắc MECE? Không chỉ nổi tiếng ở lĩnh vực tư vấn quản lý, MECE là một nguyên tắc giải quyết vấn đề rất hữu dụng, có thể được sử dụng ở bất cứ đâu, bất cứ lúc nào và bởi bất kỳ ai. Và đặc biệt nguyên tắc này rất có hiệu quả khi áp dụng trong business case.

Hãy cùng Palos tìm hiểu xem đâu là ưu điểm nổi trội khi sử dụng nguyên tắc MECE trong business case nhé!

Nguyên lý MECE là gì?

MECE là cách viết tắt của cụm từ Mutually Exclusive Collectively Exhaustive.

MECE thường được dùng để hệ thống hóa cách chúng ta giải quyết những vấn đề phức tạp. Bạn có thể áp dụng MECE để bóc tách những vấn đề phức tạp bằng cách chia nhỏ chúng thành những vấn để nhỏ hơn và có thể kiểm soát.

nguyên tắc MECE - Palos
Nguyên tắc MECE

Mutually Exclusive (ME) – không trùng lặp

Mỗi một vấn đề lớn được chia thành các danh mục vấn đề nhỏ hơn, độc nhất và không trùng lặp lẫn nhau. Mỗi phần tử của các danh mục vấn đề không xuất hiện đồng thời ở nhiều danh mục vấn đề khác nhau. Tổng hợp các danh mục vấn đề này tạo ra bức tranh tổng thể của vấn đề chính cần giải quyết.

Collectively exhaustive (CE) – không bỏ sót

Mọi khả năng có thể xảy ra từ vấn đề chính phải được liệt kê đầy đủ và đảm bảo không bỏ sót yếu tố nào.

Ví dụ thực tế

Một ví dụ rất phổ biến về nguyên lý MECE đó là phân khúc khách hàng theo độ tuổi. Dưới đây là minh họa về cách phân khúc độ tuổi của người dùng Facebook toàn cầu tính đến tháng 7/2020 của Statista.

Thống kê về các nhóm tuổi của người dùng Facebook tháng 7/2020 bởi Statista

Như các bạn có thể thấy độ tuổi của người dùng Facebook từ 13 – 65+ có thể được chia thành các nhóm hoàn toàn không trùng lặp lẫn nhau và chúng bổ sung nhau để tạo nên 1 dải tuổi của người dùng một cách liền mạch. Độ tuổi của mỗi người dùng nhất định không thể cùng lúc được xếp vào nhiều nhóm khác nhau.

Tại sao MECE lại quan trọng?

MECE cực kỳ quan trọng trong việc giải quyết vấn đề vì:

  • Rõ ràng và trực quan: MECE giúp bạn đưa ra một dàn ý rõ ràng và trực quan. Nhờ các phần tách biệt, chúng ta có thể dễ dàng tập trung hơn vào bức tranh tổng thể cũng như từng chi tiết nhỏ.
  • Đảm bảo bao quát toàn bộ vấn đề: MECE giúp xác định tất cả các nguyên nhân gốc rễ có thể có để đảm bảo đưa ra những giải pháp có tác động tối đa. 
  • Tối ưu: MECE ngăn ngừa yếu tố trùng lặp, tiết kiệm thời gian và tài nguyên. Nói cách khác, vấn đề được giải quyết với hiệu lực và hiệu quả cao nhất.

Và thật tuyệt, MECE khiến bạn giải quyết vấn đề một cách thông minh và logic. Đối với tất cả những lợi ích mà nguyên tắc MECE mang lại, nó là trụ cột trung tâm của việc tư vấn/ giải quyết vấn đề. 

5 nguyên tắc vàng khi áp dụng MECE?

Giới thiệu cho bạn một số nguyên tắc giúp MECE dễ sử dụng hơn. Điều quan trọng là phải hiểu và áp dụng tốt những nguyên tắc này khi sử dụng MECE.

Có 5 nguyên tắc cơ bản khi áp dụng MECE:

  • Không trùng lặp: Các nguyên tắc nhỏ của một nhánh vấn đề không được trùng lặp. Nếu các mục xuất hiện trong nhiều danh mục, thì việc phân tích sẽ không còn chính xác.
  • Không bỏ sót: Tổng của các khía cạnh cần bằng vấn đề – để một vấn đề có tính toàn diện chung, nó phải đại diện cho cả nhóm. 
  • Những nguyên tắc nhỏ phải song song với nhau: Nhóm vấn đề trong phân loại của MECE cần phải được so sánh trực tiếp với nhau theo một yêu cầu nhất định.
  • Nguyên tắc số 3 kỳ diệu: Theo nhiều nghiên cứu, não bộ con người dễ bị xao nhãng và khó xử lý nhiều hơn 4 vấn đề cùng lúc. Do đó việc chia nhỏ vấn đề chính thành 2-4, và lý tưởng trong 3 nhóm vấn đề sẽ luôn dễ nhớ và tiện quản lý một cách khoa học.
  • Cẩn trọng với các lỗi thuộc về lý luận và tính không nhất quán: MECE là một công cụ hữu hiệu, tuy nhiên nó không thể bảo vệ bạn khỏi tất cả các khả năng sơ suất hoặc lỗi ngụy biện mà bạn có thể mắc phải. Hãy luôn kiểm tra các giả định của mình cho dù MECE của bạn có vẻ rất hoàn hảo.

Cách áp dụng nguyên tắc MECE trong business case

Business case là đề án kinh doanh, trường hợp kinh doanh mà đòi hỏi điều kiện thuận lợi hoặc trình bày lý do để bắt đầu một business case hoặc nhiệm vụ nào đó trong doanh nghiệp, công ty. Để có được một business case xuất sắc thì việc áp dụng nguyên tắc MECE vào các bước để xây dựng đề án là một cách làm vô cùng thông minh và hữu hiệu.

Mô hình 5 bước để áp dụng nguyên tắc MECE trong business case:

  • Đặt vấn đề – tại sao bạn quan tâm điều này?
  • Đề xuất giá trị – những giá trị và lợi ích mà đề án đem lại cho doanh nghiệp là gì?
  • Thực hiện – làm thế nào để thực hiện đề án và liệu nó có khả thi hay không, cách tiếp cận và rủi ro là gì?
  • Trách nhiệm – ai chịu trách nhiệm cho dự án?
  • Kiểm soát – những phương thức kiểm soát nào được đưa ra để đảm bảo dự án sẽ cung cấp và đạt được giá trị?
Nguyên tắc MECE trong business analyst
Nguyên tắc MECE trong business analyst

Khi đã áp dụng nguyên tắc MECE – chia nhỏ và giải quyết được những vấn đề trên một cách gọn gàng và chi tiết thì chắc hẳn đề án của bạn đã bao quát được hết các vấn đề và mang tính khả thi rất cao. Bên cạnh đó, cách suy luận và phương pháp của bạn cũng sẽ không bị trùng lặp, đồng thời đảm bảo giải quyết được mọi mặt của vấn đề.

Tạm kết

MECE là một phương pháp hữu ích được sử dụng thường xuyên để hình thành nên phương pháp làm việc có hệ thống. Áp dụng nguyên lý MECE trong business case sẽ phát huy tối đa hiệu quả trong việc cấu trúc luồng suy nghĩ và lên một bản đề án kinh doanh (business case) một cách hết sức mạch lạc.

Hy qua bài viết ngắn này, Palos đã có thể cung cấp cho bạn thông tin hữu ích trong việc hình thành phương pháp tư duy và phương pháp lên một bản đề án kinh doanh (business case) thật xuất sắc. 

Bài viết liên quan

Chia sẻ ngay

Share on facebook
Share on linkedin

Đăng kí nhận thông tin hữu ích mỗi tuần từ Palos

Bạn đã đăng ký thành công!

Chúng mình sẽ liên hệ lại trong thời gian sớm nhất.
Nhận thêm thông tin bổ ích về ngành